واشنگتن امروز آماده اعلام بسته تحریمی جدید علیه ایران و شرکای تجاری آن است؛ در مقابل، ایران تهدید کرده در صورت ادامه فشار اقتصادی، صادرات نفت از خلیج فارس را متوقف کند. همزمان عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، امروز به تهران میرود و وزیر خارجه عمان نیز قرار است فردا به تهران سفر کند تا درباره هرمز و مسائل منطقهای رایزنی کند. بنابراین امروز یک وضعیت دوگانه شکل گرفته: تشدید فشار آمریکا در کنار افزایش میانجیگری منطقهای.
سوریه | مذاکرات آمریکا، اسرائیل و سوریه اکنون به مهار تنش اسرائیل–ترکیه گره خورده است. مذاکرات سطح بالا میان سوریه و اسرائیل با میانجیگری آمریکا در اردن برگزار شده و هدف آن توقف حملات اسرائیل و احیای مذاکرات امنیتی است؛ یکی از محورهای مهم نیز جلوگیری از سرایت تنش میان اسرائیل و ترکیه به خاک سوریه بوده است. این تحول نسبت به روزهای گذشته مهم است، زیرا سوریه در حال تبدیلشدن به یک پرونده امنیتی مستقل در کنار جنگ ایران–آمریکاست.
عراق: یک تحول مهم همچنان فعال است: ایران به شماری از نفتکشهای عراقی اجازه عبور از هرمز داده، در حالی که بغداد مسیرهای جایگزین از طریق جیهان ترکیه، بانیاس سوریه و عقبه اردن را دنبال میکند. چون امروز تغییر جدیدی بالاتر از این ثبت نشده، جزئیات را تکرار نمیکنم.
میانجیگری پاکستان وارد مرحله حساستری شده است. رویترز گزارش داده عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، پیش از سفر امروز خود به تهران با دونالد ترامپ تلفنی گفتوگو کرده است. این تماس قبلاً علنی نشده بود و اهمیت آن در این است که منیر اکنون میتواند حامل پیام مستقیم میان واشنگتن و تهران باشد. منابع پاکستانی میگویند هدف او کاهش شکاف اعتماد و کمک به احیای مذاکرات است.
بحران اقتصادی داخل ایران تشدید شده است. ریال امروز به پایینترین سطح تاریخی خود، حدود ۲٫۰۲ میلیون ریال در برابر یک دلار در بازار غیررسمی سقوط کرد؛ همزمان واشنگتن آماده اعلام تحریمهای جدید است. این تحول نشان میدهد فشار جنگ و تحریم اکنون به مرحلهای رسیده که مستقیماً ثبات پولی ایران را تحت فشار شدید قرار داده است.
واشنگتن امروز مرحله جدید «فشار حداکثری اقتصادی» را آغاز میکند. اسکات بسنت گفته آمریکا وارد «روز D اقتصادی» علیه ایران میشود و قصد دارد آخرین مسیرهای مالی و تجاری باقیمانده تهران را قطع کند. بازار نفت نیز پیش از اعلام بسته تحریمی بیش از یک درصد عقبنشینی کرده است.
هرمز: وضعیت همچنان بسیار بحرانی است؛ در آخر هفته کمتر از ۲۰ کشتی کالایی از تنگه عبور کردند و تردد ثبتشده در هفته منتهی به ۲۱ اوت حدود ۹۰٪ پایینتر از سطح پیش از جنگ بود. ایران نیز امروز برای کشتیهایی که مقررات جدید عبور را نقض کنند، از جریمه، توقیف یا مصادره خبر داده است.
جمعبندی: مهمترین تغییر امروز، ارتباط مستقیمتر میان کانال پاکستان و واشنگتن در کنار تشدید فشار اقتصادی بر تهران است. سقوط بیسابقه ریال نشان میدهد فشارها اکنون به داخل اقتصاد ایران منتقل شدهاند؛ در مقابل، سفر منیر به تهران میتواند یکی از معدود کانالهای باقیمانده برای انتقال پیام میان ترامپ و تهران باشد. همزمان، سوریه همچنان جبههای است که آمریکا میکوشد از تبدیل آن به رویارویی اسرائیل–ترکیه جلوگیری کند.
منابع:
Reuters — تماس عاصم منیر با ترامپ پیش از سفر به تهران
AP — سقوط تاریخی ریال ایران و تحریمهای جدید آمریکا
Reuters — «روز D اقتصادی» و تحریمهای جدید آمریکا
Reuters — مذاکرات سوریه و اسرائیل با میانجیگری آمریکا
هیئت تحریریه آدپ