حزب دموکرات آذربایجان بر این واقعیت تأکید میکند که اعتراضات سراسری معیشتی در ایران نه پدیدهای مقطعی و احساسی، بلکه واکنشی عمیق و عقلانی به فروپاشی ساختاری اقتصادی–سیاسی حاکم است. گرانی افسارگسیخته، سقوط ارزش پول ملی، گسترش فقر، بیکاری و ناامنی شغلی، نتیجهی مستقیم نظامی است که اقتصاد را به ابزار سلطه سیاسی، رانت، فساد و سرکوب بدل کرده است. جمهوری اسلامی با ساختار متمرکز، غیرشفاف و ایدئولوژیک خود، نهتنها توان حل بحران معیشت را ندارد، بلکه خود مولد دائمی این بحران است.
در این میان، ملتهای غیرفارس، از جمله ملت تورک آذربایجان، بیش از دیگران بار این فروپاشی را بر دوش میکشند. محرومیت سیستماتیک، انتقال ناعادلانه منابع، حذف مدیریت محلی و انکار حق تصمیمگیری، مناطق پیرامونی را به کانون فقر، بیکاری و بحرانهای زیستمحیطی بدل کرده است. فاجعهی دریاچه اورمیه نمونهای روشن از پیوند ویرانگر تمرکزگرایی سیاسی با نابودی اقتصادی و زیستی است. اعتراضات معیشتی در چنین شرایطی، بالقوه میتواند در این مناطق با شدت و عمق بیشتری بروز یابد.
حزب دموکرات آذربایجان با صراحت اعلام میکند که جمهوری اسلامی نه اصلاحپذیر است و نه نمایندهی ارادهی مردم. همزمان، ما هرگونه تلاش جریانهای تمامیتخواه دیگر، از جمله پروژهی بازتولید اقتدارگرایی پهلوی، را نیز مردود میدانیم. این جریانها، همانند جمهوری اسلامی، مسئلهی اصلی ایران را انکار تنوع ملی، تمرکز قدرت و حذف حکمرانی مردمی میدانند و در بهترین حالت، نسخهای کهنه از همان بنبست تاریخی را بازتولید میکنند. فقر و بیعدالتی امروز، محصول مشترک تمام اشکال دولت متمرکز و اقتدارگراست.
ما با حمایت قاطع از اعتراضات معیشتی و مطالبات نان، کار و کرامت انسانی، هشدار میدهیم که مصادرهی این اعتراضات به نفع هر شکل از استبداد، خیانتی آشکار به رنج مردم است. خروج واقعی از بنبست سیاسی–اقتصادی ایران، تنها از مسیر گذار به جمهوری دموکراتیک فدرال ممکن است؛ نظمی که در آن، ملتها با حفظ همزیستی داوطلبانه، از حق حکمرانی محلی، کنترل منابع، عدالت اقتصادی، برابری زبانی و مشارکت واقعی در قدرت برخوردار باشند.
حزب دموکرات آذربایجان باور دارد که بدون فدرالدموکراسی، معیشت پایدار، توسعه عادلانه و همبستگی واقعی ممکن نیست. شعار راهبردی ما، پاسخ روشن به این بحران تاریخی است:
آزادلیق، عدالت، میلی حؤکومت
در چارچوب جمهوری فدرال دموکرات برای ایران چندملیتی.
حزب دموکرات آذربایجان
۹ دی ۱۴۰۴
