در نشستی رسمی که روز ۲۳ آوریل ۲۰۲۶ برگزار شد، نمایندگان احزاب مختلف آذربایجان با حضور در دیداری با مقامهای وزارت امور خارجه آلمان، دیدگاهها و مطالبات خود را درباره وضعیت سیاسی ایران و نقش تورکهای آذربایجان در آینده این کشور مطرح کردند.
در ابتدای جلسه، نمایندگان احزاب به ایراد سخنرانی پرداخته و با تأکید بر جایگاه جمعیتی تورکها در ایران اعلام کردند که تورکهای آذربایجان و بهطور کلی تورکها در سراسر ایران، بخش قابلتوجهی از جمعیت کشور را تشکیل میدهند و برآورد میشود سهم آنان بیش از ۴۰ درصد باشد. به گفته آنان، این ظرفیت جمعیتی در صورت همکاری با دیگر ملل غیرفارس میتواند به شکلگیری آلترناتیوی در برابر حاکمیت کنونی ایران منجر شود؛ آلترناتیوی که به باور آنان قادر است زمینهساز دموکراسی، صلح و ثبات در ایران و حتی منطقه باشد.
سخنرانان همچنین با انتقاد از آنچه «نادیده گرفته شدن تورکها در معادلات سیاسی اروپا» خواندند، تصریح کردند که صدای این بخش از جامعه ایران تاکنون بهدرستی به گوش نهادهای اروپایی نرسیده است. آنان در همین راستا از مارتین فالک درخواست کردند که در جهت انعکاس دیدگاهها و مطالبات تورکهای آذربایجان و سایر ملل غیرفارس در ساختارهای اتحادیه اروپا نقشآفرینی کند تا تصمیمگیران اروپایی بتوانند با درک دقیقتری از واقعیتهای سیاسی ایران مواجه شوند.
در بخش دیگری از این نشست، موضوع حضور رضا پهلوی در آلمان که همزمان با برگزاری این جلسه رخ داده بود، مورد اعتراض نمایندگان آذربایجان قرار گرفت. آنان با اشاره به سوابق تاریخی، تأکید کردند که ملت آذربایجان «تن به دیکتاتوری پهلوی نخواهد داد». در پاسخ، نماینده وزارت خارجه آلمان هرگونه دعوت رسمی و دولتی از رضا پهلوی را رد کرده و توضیح داد که حضور وی به دعوت شخصی یکی از نمایندگان احزاب و در یکی از سالنهای پارلمان آلمان صورت گرفته است.
پس از حدود یک ساعت و نیم گفتوگو، طرح پرسشها و تبادل نظر، دو طرف بر ضرورت تداوم ارتباطات و برگزاری نشستهای مشترک در آینده تأکید کردند. هدف از این تعاملات، بررسی دقیقتر مسائل مربوط به تورکها در استانهای آذربایجان و دیگر مناطق ایران، همچنین پیگیری تحولات منطقهای و یافتن زمینههای همکاری عنوان شد.
در ادامه، نمایندگان حاضر مخالفت قاطع خود را با هرگونه جنگ و خشونت، بهویژه کشتار غیرنظامیان، زنان و کودکان اعلام کردند. آنان تأکید کردند که حمله نظامی به ایران، برخلاف برخی تصورات در میان بخشی از اپوزیسیون خارج از کشور، نهتنها به تغییر رژیم منجر نشده، بلکه موجب تقویت موقعیت جمهوری اسلامی در برخی طیفهای سیاسی و اجتماعی شده است. به گفته آنان، این جنگ پیامدهایی همچون کشته شدن کودکان بیگناه، از جمله در میناب، افزایش آوارگی، فقر، گرسنگی و تورم شدید را به همراه داشته است.
در پایان، حاضران بر اهمیت همکاری و همگرایی میان احزاب آذربایجان و سایر گروههای اتنیکی ایران، از جمله کردستان، بلوچستان و الاحواز، تأکید کردند. هدف این همکاری، دستیابی به یک نظام دموکراتیک فراگیر مبتنی بر برابری و آزادی عنوان شد. همچنین دیدگاههای مختلفی درباره حق تعیین سرنوشت، در چارچوبهایی مانند فدرالیسم یا استقلال، مطرح شد. با این حال، تأکید شد که تصمیم نهایی در این زمینه باید به اراده مردم واگذار شود.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، اعضای هیأت آذربایجانی شرکتکننده در این نشست عبارت بودند از:
* منیرا بیلگین، نماینده حزب دموکرات آذربایجان جنوبی
* صمد فرتاش، نماینده حزب استقلال آذربایجان جنوبی
* محمد شاهین، نماینده حزب مرکز آذربایجان
* فرهاد مجیدزاده، نماینده حزب دموکرات آذربایجان
* سجاد منافی، نماینده جنبش دانشجویی آذربایجان
در پایان این دیدار، شرکتکنندگان از میزبانی و استقبال گرم مارتین فالک قدردانی کرده و نشست در فضایی رسمی به کار خود پایان داد
